استنلس استیل یا فولاد های ضد زنگ آلیاژهایی بر پایه آهن هسنتد که شامل حداقل 10.5% کروم باشند. در این میان تنها تعداد کمی از آنها محتوی بیش از 30% کروم یا کمتر از 50% آهن میباشد .خاصیت ضد زنگ بودن این فلزات بوسیله شکلگیری یک پوسته اکسید کروم بر روی سطح آنها میباشد که این لایه اکسیدی در حضور اکسیژن تشکیل شده وتقویت می شود.
آشنایی با انواع فلز استیل
فولادها به دو دسته ساده کربنی و آلیاژی دسته بندی می شوند.در فولادهای ساده کربنی به جز کربن و بعضی عناصر معمول(مثل سیلیسیم و منگنز و گوگرد و فسفر)عنصر دیگری وجود ندارد.دسته بندی فولادهای ساده کربنی به شکل جدول روبرو است:
با افزودن برخی عناصر به آهن آلیاژهایی تولید می شود که خواص بسیار عالی دارند.به عنوان مثال با افزودن کروم به آهن استیل ضد زنگ یا استینلس استیل به دست می آید که در برابر خوردگی های مختلف مقاومت بالایی دارد.
استیل وقتی ضد زنگ است که حداقل10.5% کروم داشته باشد.کروم پس از ترکیب با اکسیژن هوا اکسید کروم تشکیل می دهد که لایه ایروی استینلس استیل تشکیل می دهد.این لایه دیده نمی شود ولی باعث می شود ارتباط بین هوا و فلز از بین رفته و استیل سالم بماند.مقدار بیشتر کروم و نیز برخی دیگر از عناصر موجود در آلیاژ شبیه نیکل و مولیبدن این لایه را تقویت کرده و خاصیت ضد زنگ بودن استینلس استیل را افزایش می دهد.
انتخاب نوع استنلس استیل در صنعت به عوامل مختلفی مانند مقاومت خوردگی  خواص مکانیکی خواص حرارتی خواص شمیایی خواص تولیدی موجود بودن قیمت محصولات و…….بستگی دارد که از این میان مقاومت خوردگی خواص مکانیکی و خواص حرارتی معمولا از مهمترین فاکتور ها می باشد.

---

انواع گرید های استنلس استیل:

سری 300 یا استنلس نگیر  (غیرمغناطیسیی یا نگیر)
آلیاژ اهن کروم نیکل با کربن کمتر از 0.1 درصد
سر ی 400 یا استیل بگیر(مغناطیسی یا بگیر)
آلیاژ آهن کروم با کربن کمتر از 0.1 درصد

استیل سری 300 و موارد کاربرد:

304  رایج ترین گرید استنلس استیل است که همان  18.8 کلاسیک می باشد.
316 بعد از 304 رایج ترین گرید است و در صنایع غذایی و جراحی کاربد دارد به علاوه آلیاژ مولیبدن موجود در آن از فرسایش جلوگیری می کند همچنین بخاطر مقاومت زیاد در برابر کلر در مقابل گرید 304 در صنایع دریایی هم بکار میرود. 321 این گرید شبیه گرید 304 است با این تفاوت که  آلیاژ 321 به علت وجود ترکیبات تیتانیوم در آن مقاومت زیادی در برابر جوشکاری ندارد این آلیاژها به علت شکل پذیری عالی ,مقاومت در برابر خوردگی وجوش پذیری مناسب  از پر مصرف ترین گروه استنلس استیل محسوب می گردند در شرایط تابیدگی همگی آنها غیر مغناطیسی می باشد.

استیل سری 400 وموارد کاربرد:

410  مقاوم در برابر سایش است اما در برابر خوردگی مقاومت کمی دارد.
420  گرید مخصوص کارد و چنگال قابلیت پولیش خوبی دارد
430  گرید مخصوص دکوراسیون است به عنوان مثال در تزئینات داخلی اتومبیل کاربرد دارد قسمت اعظم استیلهای طرحدار با گرید 430 بگیر می باشد این گرید قابلیت شکل پذیری خوبی در درجه حرارت کم دارد و مقاوم در برابر خوردگی است
استنلس استیل های مغناطیسی ,دارای میزان کمی کربن بوده وکروم و مولیبدن به عنوان عناصر اصلی در این آلیاژ محسوب می گردد.
این گروه بوسیله عملیات حرارتی سخت شدنی نبوده  ودر کلیه شرایط مغناطیسی می باشند

آلومینیوم در شرایط معمولی نیز اکسیدی می شود بطوری که درمجاورت هوا و بطور معمول لایه ای از اکسید به صورت غیرمتخلخل بر روی سطوح قطعات آلومینیومی تشکیل می گردد که وظیفه حفاظت از سطح فلز را در محیط برعهده دارد اما برتری و مزیت اکسید ایجاد شده در روش آندایزینگ نسبت به شرایط طبیعی مقاومت بیشتر آن در مقابل خوردگی است. در این روش از مقاومت زیاد لایه پوششی آلومینیم اکسید Al2O3 در مقابل خوردگی كه بلافاصله بر روی سطح آلومینیوم تازه بریده شده تشكیل می‌گردد ، استفاده می‌شود. این لایه عامل مقاومت در برابر خوردگی طبیعی این فلز است. این لایه که به طور طبیعی تشکیل می شود، بسیار نازک، چسبنده و محافظ است. آنودایز كردن در واقع یكنوع ضخیم كردن لایه اكسیدی به ضخامت تا چندین هزار برابر ضخامت لایه اكسید طبیعی است. نتیجه عمل،لایه‌ای است سخت با ضخامت حدود 5/25 میكرون بر تمام سطح آلومینیوم كه علاوه بر مقاومت به خوردگی در مقابل سایش نیز استحكام كافی دارد .
مکانیزم کلی عمل بدین صورت است که جریان مستقیم برق از مایع الکترولیت مناسبی می گذرد که در آن آلومینیوم آند بوده و فلز مناسب دیگری کاتد می باشد. در این صورت بر سطح آلومینیوم لایه نازکی از اکسید ایجاد می گردد که ضخامت آن به عوامل گوناگونی بستگی دارد.

الف – افزایش مقاومت در مقابل خوردگی:
پوشش اکسیدی – آندی سیل شده آلومینیوم باعث محافظت فلز در برابر عوامل خورنده جوی و نمک ها می گردد.

ب – افزایش قدرت چسبندگی رنگ ها:
لایه اکسیدی- آندی سبب به وجود آمدن سطح فعال شیمیایی شده و زمینه و بستر مناسبی را جهت رنگ آمیزی ایجاد می نماید.

پ – به عنوان یکی از مراحل آبکاری:
تخلخل موجود در پوشش اکسیدی – آندی باعث افزایش قابلیت آبکاری قطعات آلومینیومی می شود. (بطور مثال از انودایزینگ در الکترولیت اسید فسفریک میتوان نام برد که به عنوان مرحله ماقبل آبکاری بکار می رود).

ت – ایجاد نمای ظاهری مناسب جهت دکوراسیون و تزئینات:
لایه اکسیدی – آندی آلومینیوم بطور طبیعی درخشان بوده و مقاومت خوبی در مقابل خوردگی دارد. لذا میتوان از آن به عنوان سطح نهایی مورد نظر جهت تزئینات و نماسازی استفاده نمو د. درخشندگی و براقیت سطح مزبور به نوع آلیاژ، روش اچ کاری و براق کاری و سایر شرایط مناسب بستگی دارد.

ث – عایق کاری:
اکسید آلومینیوم عایق می باشد و میتواند در مقابل ولتاژهایی که از چند تا چندین هزار ولت به عنوان عایق عمل کند که کیفیت و کمیت آن به نوع آلیاژ و ضخامت لایه اکسیدی بستگی دارد.

ج – افزایش قابلیت تابش و انتشار حرارت:
لایه اکسیدی – آندی در ضخامت های بیش از 032/0 میلیمتر باعث افزایش قابلیت تابش و انتشار حرارت می گردد. بطور مثال ورق آنادایز شده آلومینیومی پس از رنگ آمیزی با رنگ سیاه می تواند به نحو بسیار مطلوبی جهت جذب حرارت تا حدود 230 درجه سانتیگراد مورد استفاده قرار گیرد.

---

چ – افزایش مقاومت سایشی:

با استفاده از مکانیزم آنودایزینگ سخت(hard anodzing) بر روی قطعات آلومینیومی پوشش به ضخامت حدود 1 تا 4 میلیمتر ایجاد می شود که دارای سختی بالایی است و میتوان از آنها جهت ساخت یاتاقان ها و قطعات دوار و یا سایر مواردی که نیاز به مقاومت سایشی دارند استفاده نمود . تمام پوشش های اکسیدی – آندی نسبت به خود آلومینیوم سخت تر هستند اما در برخی از موارد (مانند لایه اکسیدی – آندی حاصل از آنودایزینگ در حمام اسیدکرومیک) نرم بوده و جهت کاربری در شرایطی که به مقاومت سایشی نیاز دارد مناسب نمی باشد.
طی پروسه آنادایز آلومینیوم می‌توان آلومینیوم را به رنگ‌های زیبایی در آورد و به آن زیبایی و استحکام بخشید، در نتیجه طرحی زیبا و جذاب تولید می‌شود که سطح آن به آسانی با آب گرم قابل شستشو است و نیاز به هیچ تمیزکاری و نگهداری ندارد و به طور طبیعی مقاوم به خوردگی است

چاپ سیلک‌اسکرین یا «چاپ سیلک» روشی برای چاپ تصویر است. در این روش از پارچه یا توری با سوراخ‌های بسیار ریز استفاده می‌شود ، توری در قابی ثابت می‌شود. تصویر مورد نظر روی این توری نقش می‌شود. سپس بخش‌هایی از تصویر که نباید رنگ بخورد با ماده‌ای مسدود کننده مانند موم پوشیده می‌شود. این قاب توری را در این حالت شابلون یا کلیشه می‌نامند.سپس مرکب چاپ یا رنگ را با فشار کاردک یا غلطک به سطح چاپ شونده منتقل می‌کنند. رنگ یا مرکب فقط از بخش‌هایی که مسدود نشده یه کاغذ یا سطح چاپ شونده منتقل می‌شود و تصویر روی آن ظاهر می‌گردد . با این روش می‌توان بر روی مواد مختلف چاپ‌های تک‌رنگ یا چندرنگ صورت داد. با سیلک‌اسکرین می‌توان روی انواع مواد مانند پارچه و چینی و سرامیک و فلز و غیره تصویر چاپ کرد. با چاپ سیلک می‌توان روی اجسام با شکلهای مدور و غیر مسطح نیز چاپ نمود که از این نظر در بین روشهای چاپی منحصر به فرد است.  این نوع چاپ برای چاپ تبلیغی بر روی اشیای گوناگون مثل تقویم و سررسید و لیوان و کاغذ بکار می‌رود.چاپ سیلک سابقه‌ای چند هزار ساله دارد و گفته می‌شود که در ژاپن اختراع شده‌است .در چاپ سیلک می توان روی انواع اشیاء و اجسام از قبیل : پلاک ، مارک ، نایلون و نایلکس ، سی دی، پلاستیک ، سررسید ،دفتر تلفن ، جا کلیدی ، فوم ، جعبه های مقوائی ( کفش ، شیرینی ، پیتزا ) کاغذ ، مقوا ، گونی ، پارچه ، چرم ، شیشه ، چوب و … طرح و متن مورد نظر خود را چاپ نماید.

---

 

مراحل چاپ افست روی فلزات:

مراحل انجام كار در چاپ افست روي فلز تا حدود زيادي شبيه به چاپ افست روي كاغذ است . در اينجا به چند تفاوت اساسي اشاره ميشود .در اين شيوه چاپ از زينک هاي مسي كه مقاومت بيشتري دارند و امكان چاپ در تيراژ هاي بالاتري را ميسر ميسازد استفاده ميشود اما در كارهاي ظريف از همان زينك هاي المينيومي استفاده ميشود كه حتما بايستي سوزانده شوند. قبل از اينكه عمليات چاپ روي فلز انجام شود ، ورقه هاي فلز را ، با پوششي از لاك اندود كرده  و سپس براي چاپ ارسال ميكنند . در روي ورقه هاي فلز كه ضخامتي حدود0.18تا0.3 ميليمتر دارند بسته به نوع كار ممكن است ابتدا به عنوان اماده سازي چاپ يك رنگ سفيد چاپ شود اين رنگ سفيد باز هم بسته به نوع سفارش ممكن است مركب چاپ باشد يا لاك سفيد وحتي ممكن است نياز به دوبار چاپ، در زير كار باشد تا سطح فلز كاملا پوشيده شده ورنگ هاي چاپ به خوبي بر روي ان نمود پيدا كنند .به دلايل مختلف از جمله جنس فلز ، نوع مركب هاي استفاده شده وفشاري كه سيلندر لاستيك بر سطح فلز وارد ميكند ، معمولا رنگ هاي تنپلات را از ترام جدا ميكند و به كيفيت كار در هر دو (ترام و تن پلات) قابل كنترل باشد .پس از چاپ ، عمليات ورني روي فلز انجام ميشود وبه دنبال ان ورقه هاي فلز در يك خط به طور جداگانه به روي قفسه هاي مختلف قرار گرفته و به شكل رديفي وارد كوره خشك كن ميشود كه به طور معمول 15 متر طول دارتند. در انتها، ورقه هاي فلز چاپ شده روي هم قرار گرفته وجهت برش و تبديل به پلاک و مارک فلزی به کارگاه ميبرند .فضاي كار در محيط چاپخانه افست روي فلز به دليل وجود كوره هاي خشك كن و ورقه هاي فلز ، بسیار گرم و پر سرو صدا است.كوره هاي خشك داراي سيستم خنك كننده هستنند به طوري كه بعد از حرارت دادن به ورقه هاي فلزي چاپ شده و قبل از انكه ورقه ها در طرف ديگر كوره روي هم قرار گيرند كليه ورقه ها در مسير خود خنك مي شوند تادر انتها به يكديگر نچسبند .سيستم خنك كننده از يك طرف هوا را به روي قطار ورقه هاي فلز فرستاده و از طرف ديگر هوا مكيده شده و به بيرون فرستاده ميشود . در هر نوبت چاپ و قبل از چاپ رنگ ديگر ، ورقه هاي فلز بايستي از كوره خشك كن رد شوند .

---

 

معرفی نوار چسبهای خود چسب (چسب دو رو):

الف) مقدمه در دنياي امروز، يكي از پر مصرفترين لوازم بسته بندي نهايي انواع محصولات كارتن است. كارتن ها با ضخامت هاي متفاوت ورق ميتواند براي بسته بندي محصولاتي با وزن ها، ابعاد و حساسيتهاي  متفاوت بكار رود.براي بسته بندي محصولات حساس ميتوان از كارتن هاي پلاستيكي (كارتن پلاست ) كه مقاومت بيشتري در برابر عوامل محيطي بخصوص رطوبت دارند استفاده كرد.كارتن ها از نظر شكل در انواع مختلف توليد ميشوند ولي نوع معمولي (چهار درب در بالا وپايين) بيشترين كاربرد را دارد.در بيشتر موارد جهت بستن درها از چسب هاي نواري استفاده ميشود( كاربرد چسب مايع و منگنه در صنايع غذايي ممنوع است).اين چسب ها در نوع و تيپ هاي مختلف توليد ميشود كه بعضي از آنها در بسته بندي كارتن ها بكار ميرود.چسبهاي خود چسب اولين بار دراواسط قرن نوزدهم ميلادي درجراحي بكارگرفته شد . نوارهاي پارچه اي را با چسب مايع طبيعي روكش ميكردند. در اوايل قرن بيستم با روكش مايع چسب روي نوارهاي كاغذي از آنها در صنعت اتومبيل(رنگ آميزي) وسپس بسته بندي كارتن  استفاده ميشد.در گذشته نه چندان دور عمده مصرف از نوع چسب نواري كاغذي آب چسب (water active ) بود كه اغلب از كيفيت پايين برخوردار بوده و كار با آن نيز بسادگي امكانپذير نبود.با پيشرفت سريع صنعت پلاستيك در اواسط قرن بيستم ، توليد فيلم هاي پلاستيك و شناخت هر چه بهتر خواص پلاستيكها ، استفاده از آنها در صنعت بسته بندي نيز به مرور آغاز شد.اولين بار قبل از جنگ جهاني دوم فيلم هاي پلاستيك در آلمان بكارگرفته شد ولي تا بعد از جنگ به بازار مصرف عمومي راه نيافت.مصارف عمومي فيلم هاي پلاستيك در دهه 60 ميلادي با ورود فيلم هاي پلي پروپيلن(PP)  رونق گرفت. بعد ها با پوشش (coat(مايع چسب روي فيلم پلاستيكي و تثبيت آن در هوا چسب هاي نواري خود چسب پلاستيكي بوجود آمد و بخاطر استقبال گسترده بازار به سرعت از نظر فني و كيفي پيشرفت كرد.

ب) معرفي چسب هاي BOPP

فيلم پلاستيك ميتواند از تركيبات مختلف(با مقادير متفاوت) و در ضخامتهاي گوناگون توليد شود. همچنين مايع چسب ميتواند تركيبات و ضخامتهاي متفاوت داشته باشد. به اين ترتيب با تغيير فاكتورهاي فوق انواع بسيار متفاوتي از نوارچسبها توليد ميشود كه در صنايع مختلفي ( از چاپ شبرنگ و لوازم تحرير تا صنايع ساختماني ، خودرو، الكتريسيته و بسته بندي ) استفاده ميشود.

در واقع چسب هاي نواري در آغاز بصورت رول هاي بزرگ و عريض فيلم (JUMBO ROLL) توليد وسپس بامايع چسب پوشيده ميشود . اين رولها در مراحل بعد بوسيله ماشين هاي  مخصوص (slitter) بازشده و  در عرضها ي مختلف(10 تا 20 ميلي متر در لوازم تحرير ، 25 تا 72 ميلي متر در بسته بندي و عرض هاي بيشتر در صنايع ساختماني و عايق بندي)   برش و با طول هاي مورد نظر مجددا پيچيده ميشود.

در صنعت بسته بندي بيشتر از فيلم هاي پلي پروپيلن (PP) استفاده ميشود. كاربرد PPبخاطر سختي بسيار بيشتر (سه برابر فيلمهاي قالبي و هشت برابرپلي اتيلن PE) و همچنين امكان استفاده از آن در حالت چسبندگي حرارتي است. مصرف جهاني كنونيPP   بيش از يك ميليون تن در سال برآورد ميشود. ضخامت هاي معمول فيلم نوارچسب از 15 تا 50 ميكرون است.

فيلم هايي كه جهت توليد نوار چسب بكار ميروند معمولا از نوع (bi axially oriented poly propylene BOPP) هستند. در اين روش ضخامت يكنواختي بيشتري دارد و همچنين فيلم با كشيده شدن در عرض وطول براحتي پاره نميشود بلكه به زبان ساده كش مي آيد يعني نقطه شكست ميتواند پس از 100 تا حتي 180% كشيده شدن واقع شود. مهمترين امتيازات اين فيلم ها عبارتند از :

-سختي بالا

-دوام بالا در كشش

-مانع بسيار خوب در برابر آب

-توانايي بازيافت بالا

– آلودگي ميكربي بسيار كمتر از فيلم هاي ديگر

-چاپ شدن آسان

-قابليت ارائه در رنگهاي مختلف

نوع وكيفيت چسبي كه روي فيلم كشيده ميشود ، همچنين كيفيت عمل پوشش عامل دوم درشكل دادن به نوع نوارچسب است .

چهار لايه موجود در نوارچسبهاي استاندارد در چارت زير ديده ميشود :

پوشش آزاد كننده (release coat) : باعث بازشدن آسان نوارچسب از رول ميشود. اين تركيب معمولا در كارخانه هاي مختلف تقريبا يكسان است.

فيلم نوارچسب (backing) : همان فيلم پلاستيكي كه قبلا توضيح داديم.آستر يا روكش اوليه (primer coat) : باعث كيفيت بهتر (ماندگاري) مايع چسب روي فيلم ميشود.اين تركيب نيز در بيشتر كارخانه ها يكسان است.پوشش چسب اصلي (( adhesive mass انواع متفاوتي از چسبها با تركيبات وضخامتهاي گوناگون در ساخت چسبهاي نواري بكار گرفته ميشود . نوع معمول در اغلب نوارچسبهاي بسته بندي پليمر اكريليك است

كه در دو تيپ:

– امولسيون اكريليك با پايه حلال آب

– مايع چسب با حلال شيميايي (chemical solvent)

استفاده ميشود . تركيبات اين چسبها وزمانهاي كاربرد آنها از رازهاي تخصص هر توليد كننده است كه به مرور زمان به آن دست يافته وبشدت از آن مراقبت ميكند. البته در اين زمينه نيز استانداردهاي تدوين شده كشوري و بين المللي قابل دسترس وجود دارد.

معمولا ضخامت فيلم و چسب از نسبتهاي تعريف شده اي پيروي ميكند . بعنوان مثال رايج ترين نوارچسب هاي بسته بندي با نسبتهاي ذيل ارائه ميشوند :

ج ) مهمترين فاكتورهاي موثر در كيفيت نوارچسب:

قبل از طرح موارد فوق بايد يادآور شويم كه اصولا كيفيت مقوله اي نسبيست بنابراين در انتخاب چسب نواري بايد هر مصرف كننده با سنجش مقايسه اي فاكتورهاي ذيل در پي يافتن كيفيت مورد نظر خود باشد.

1) چسبندگي :

نيروي لازم براي جداكردن نوارچسب از سطحي كه يخوبي به آن چسبيده است . ميتوان ميزان آنرا بوسيله نيروسنج در سطح تعريف شده اندازه گرفته وبا نمونه مرجع مقايسه كرد.

2) مواد تشكيل دهنده فيلم :

قبلا در اين مورد توضيح داده ايم.

3)ضخامت :

معمولا ضخامت نوارچسبهاي مورد استفاده در صنعت بسته بندي حدود 35 ميكرون تا 65 ميكرون ميباشد. مسئله مهم در اين مورد يكنواختي ضخامت در نقاط مختلف طول نوار است. عدم يكنواختي موجب پارگي ناخواسته در حين مصرف ميشود . جهت كنترل بهتر بايد طبق قوانين اوليه كنترل كيفي ، نمونه هاي مختلف محموله را بطور تصادفي انتخاب و ميزان ضخامت را در نقاط مختلف طول كنترل كرد. ناگفته پيداست كه ضخامت داراي ميزان مجازي از تغيير(tolerance ) خواهد بود. راه ديگر كنترل ضخامت استفاده از وزن است . توليد كنندگان معمولا گرماژ(وزن در واحد سطح) چسبهاي خود را ميدانند .با داشتن گرماژ و طول حلقه براحتي ميتوان با وزن كردن هر حلقه از ضخامت يا طول واقعي آن مطمئن شد.

4) نوع ماده چسب :

در چسبهاي بسته بندي معمولا از نوع پليمراكريليك با حلال آب يا شيميايي است . نوع دوم نسبت به نوع اول كيفيت ، كارايي  و قيمت بشتري دارد. همچنين براي هواي سرد (اجناسي كه درسردخانه نگهداري وحمل ميشوند) و وزنهاي بيشتر بكار ميرود.

5)ميزان كشش:

بستگي به نوع وكيفيت فيلم دارد. ميزان كش آمدن (elongation ) در فيلمهاي BOPP(بهترين نوع براي توليد چسب نواري) تا 180% نيز ميرسديعني فيلم در شرايط متعارف پس از حدود 180% كشش پاره ميشود.

6)زمان مقاومت عمودي (shear strength)

منظور ميزان مقاومت چسب در برابر وزن است . با واحد سطح در دقيقه سنجيده ميشود.

7)باقيماندن اثر چسب روي سطح :

اگر چسب چسبانده شده روي سطح را پس از مدت كوتاهي از جاي خود جدا كنيم چه ميزان اثر از چسب روي سطح ميماند ؟

8)باز شدن (unwind ) :

نيروي لازم براي بازشدن چسب از حلقه كه بستگي به كيفيت ماده اي دارد كه به اين منظور در قسمت پشت نوار پاشيده ميشود. اين پوشش آزاد كننده ( ( release coatingاجازه ميدهد چسب بنحو كنترل شده اي باز شود. اين مسئله بخصوص هنگام استفاده از ماشينهاي چسب زن اتوماتيك كارتن اهميت دارد. چسبهايي كه در كيفيت پوشش آزاد كننده يا ماده چسب آنها اشكال وجود دارد يا بدون كنترل  و يا بسختي و با سروصداي فراوان باز ميشوند.امروزه نوارچسبهاي بي صدا با بهبود كيفيت فيلم ومواد پوشش آزاد كننده توليد ميشوند.

9)زمان توليد :

معمولا نوارچسب ها در مدت مشخصي پس از توليد بايد مصرف شوند . اين زمان در انواع چسب متفاوت است.براي شناخت چسبهاي مانده ميتوان در رنگ آنها دقت كرد.گذشت زمان باعث كدر شدن رنگ ميشود.همچنين ماده پوشش آزاد كننده به مرور زمان خاصيت خود را از دست داده و چسب براحتي باز نميشود.نوارچسب تاريخ گذشته از روي سطح براحتي كنده شده وقسمت زيادي از ماده چسب آن روي سطح باقي ميماند.

10) اطلاعات ميكروسكپي ساده:

دراين مورد ميتوان به آناليز ساختار فيلم وچسب اشاره كرد اما اين عمليات تخصصي و پرهزينه است.

راه ساده تر بازبيني فيزيكال نوارچسب بوسيله ميكروسكپ آزمايشگاهيست.فيلم با كيفيت داراي لبه هاي يكنواخت و صاف است .در ساختمان فيلمهاي MOPP (كه فيلم هنگام توليد فقط از يك جهت كشيده شده وبراي توليد نوارچسب مناسب نيست ) ساختارهاي پولاريزه روشنترازكل سطح جابجا ديده ميشود ، اين ساختارها در فيلمهاي BOPP  وجود ندارد.

آرايش ميكروسكپي لايه چسب روكش شده در انواع با كيفيت بسيار منظم و يكنواخت ميباشد.

انتخاب نوارچسب مناسب :

همانطور كه در قسمت قبل ذكر شد انتخاب نوارچسب مناسب بستگي به نوع كارتن وبسته بندي و شرايط خاص هر محصول و كارخانه دارد. در اين قسمت ما فقط در مورد استفاده از نوارهاي خودچسب BOPP  در بسته بندي صحبت ميكنيم.

در واقع هدف اين نوشتار شناخت اوليه اين چسبها و ارائه راهكارهاي ساده در انتخاب نوارچسب مناسب است.

1 )نوع مصرف :

منظور استفاده از ماشينهاي ا توماتيك چسب زني كارتن يا استفاده از چسب كش دستي است.

در چسب كش هاي دستي ميتوان از انواع چسبهاي خود چسب در طول ، عرض و ضخامتهاي متفاوت استفاده كرد . كيفيت چسبندگي به دقت وتوان اپراتور بستگي دارد . از اين لوازم بيشتر در توليديهاي سطح پايين و مصارف خانگي استفاده ميشود.

براي كار با ماشين چسب زن بايد از چسبهايي با ضخامت حداقل 40 ميكرون استفاده كرد. چسبهاي نازك براحتي كشيده شده و باعث افت كيفيت و طول عمرچسبندگي و برش نامناسب چسب ميشوند.

اعمال فشار يكنواخت و قابل تنظيم بوسيله ماشينهاي نيمه اتوماتيك و اتوماتيك چسب زن كارتن باعث بهبود و تداوم چسبندگي ميشود.كيفيت رولرهاي چسباننده ،قدرت و هماهنگي مناسب بازوهاي اعمال فشار ، توانايي تيغه هاي برش چسب ، كيفيت و سرعت نقاله هاي حمل كارتن و قابليت تنطيم مناسب موارد فوق  از موثرترين فاكتورهاي كيفيت وكارايي در اين ماشينهاست.

تنظيم اوليه ماشين (هنگام نصب و راه اندازي) با توجه به نوع محصول و كارتن بسيار مهم است. اپراتور اين ماشينها بايد روزانه كارايي ماشين را با توجه به كيفيت چسب زني كنترل وتنظيم كند.

انتخاب ماشين مناسب هر نوع كارتن مطلبي است كه بايد در بحث ديگري به آن بپردازيم.

2 ) ابعاد ، وزن و ضخامت ورق كارتن:

ناگفته پيداست كه با افزايش وزن و ابعاد كارتنها استفاده از چسب هاي قويتر ضرورت دارد. در بسته بندي كارتنهايي كه ورق آنها پنج لا يا بيشتراست به چسبهاي بسيار قوي نياز است. البته نيروي چسبندگي در اين كارتنها بعلت مقاومت بهتر در برابر فشار افزايش مي يابد. در اين نوع كارتن ها و همچنين ساير كارتن هايي با وزن بالا بهتر است لبه هاي دربها نيز نوار چسب زده شود . ماشينهاي چسب زني اتوماتيك خاص اين كار(edge sealing ) وجود دارد.

بطور كلي چسبهاي ضخيمتر(ضخامت فيلم و مايع چسب) از قدرت و ماندگاري بيشتري برخوردار هستند.

بعنوان نمونه براي كارتني با ابعاد 40 سانتيمتر طول و 30 سانتيمتر عرض و 25 سانتيمتر ارتفاع و وزن حدود 12 كيلوگرم ، نوارچسب عرض 48 ميليمتر و ضخامت 40 ميكرون با چسب امولسيون اكريليك براي كار در آب و هواي معمولي مناسب است.

بهترين روش انتخاب نوارچسب مناسب براي هر كار تكيه بر تجربه مدون هر واحد است. يعني پس از انتخاب اوليه نوارچسب بايد كارتنهاي بسته بندي شده را در زمانهاي متفاوت ( يكماه ، دوماه ، …) كه با آگاهي از حداقل و حداكثر زمان ماندگاري محصول در انبار و فروشگاه انتخاب شده مورد بررسي قرارداد و گزارش كتبي از وضعيت آنها تهيه كرد. اين گزارشها به ما نشان ميدهد كه براي انتخاب بعدي چه كنيم؟

3 ) چسبندگي و ماندگاري مورد نظر:

با توجه به نوع ، ارزش و حساسيت محصول بسته بندي به رده هاي متفاوتي از چسبندگي نياز است. گاه بايد در كارتن چنان محكم بسته شود كه فقط با بريدن چسب باز شود (محصولات گرانقيمتي مثل لوازم صوتي – تصويري) ولي گاهي توليد كننذه ميخواهد چسب براحتي باز شود. همچنين زمان ماندگاري موثر نيروي چسبندگي متفاوت است . محصولاتي هستند كه بعد از مدت كوتاهي از كارتن خارج ومصرف ميشوند(مثل مواد غذايي) ولي محصولاتي نيز هستند كه مخدوديت زمان مصرف ندارند.

شركتهاي معتبر توليد كننده چسب ، ميزان چسبندگي (adhesion ) چسب خود را به مصرف كننده ميدهند.

ضخامت بشتر نوار چسب نشاندهنده چسبندگي و ماندگاري بيشتر است.

چسبندگي و ماندگاري چسبهاي اكريليك با پايه حلال(solvent) بيش از نوع اكريليك پايه آب است.

4 ) آب و هوا و ماندگاری:

كليه محصولات BOPP  مقاومت بسيار خوبي در برابر رطوبت و درجه حرارت مختلف هوا دارند. اين فيلمها تقريبا در هيچ نوع درجه حرارت هوا از 20- تا 50+ تغيير شكل خاصي ندارند.

چسبهاي متفاوت نسبت به درجه حرارت و رطوبت پايين وبالا حساسيت هاي متفاوت دارند.

مقاومت چسبهاي پايه حلال نسبت به سرما بيش از چسبهاي پايه آب است . در واقع چسبهاي پايه آب كارايي خود را در سرماي كمتر از 5- از دست ميدهند. هچنين هواي سرد(بالاي صفردرجه) باعث كاهش ماندگاري چسبندگي ميشود كه اين مسئله در مورد چسبهاي پايه آب بيشتر است.

هردو نوع چسب در دماهاي بالاتر از 50+ به مرور چسبندگي خودرا از دست داده و براحتي از روي سطح كار بلند ميشوند.